VUR EMRI 1985-86 
Bir Astegmenin Tunceli Anilari

 Ümit Zileli 

"20 Subat 1986 Geyiksuyu-Karsilar Kôyû operasyonu sona ermisti"...
Geyiksuyu bôlgesi Karsilar Kôyûnde biri kadin ûç PKK'li terôristin kamp kurdugu
ihbari Tugay komutani Tuggeneral Osman Citim'e sabaha karsi, henûz tan yeri agirirken ulastirilmisti. Bizzat ihbarcinin kendisi tarafindan... Dakikalarla ôlçûlebilecek denli kisa bir sûre sonra ise Tugay Komutani baskanliginda Kurmay Baskani, Özel Tim, dôrt, bes ve altinci bôlûk komutanlari ile ihbarcinin da hazir bulundugu ilk ihbar degerlendirme toplantisi baslamisti bile...

Ihbar mûessesesi sadece Tunceli'ye ôzgû bir olgu degildi. Özellikle Hakkari, Siirt, Mardin, Diyarbakir ve Bingôl basta olmak ûzere tûm dogu ve Gûneydogu Anadolu'da Sikiyônetim Komutanlarinin ya da olaganûstû hal bôlgelerinde valilerin bu tûrden baglantilarinin bulundugu biliniyordu. Bôlgedeki yerli halk içinden devlet hesabina çalisacak ihbarci bulmak, tehlikesi açisindan bir hayli zordu. Bunun için çesitli yollara basvuruluyordu. Para, her zaman oldugu gibi en ônemli silahti. Saglam, gûvenilir bilgiye karsilik yôre insaninin yillarca çalisarak kazanamiyacagi miktarlarda yûklû ôdûller verilebiliniyordu.
Bunun yanisira, gereginde bôlge halki ve asiretler arasindaki gerginlikler, sorunlar ya da çikar çatismalari kullaniliyordu.
Maddi ve manevi baski ise basvurulan bir diger yoldu...
Ihbar mekanizmasinin temel sarti ise ihbarcinin hiç bir sekilde desifre olmamasiydi. Kimligi açiga çikan kisilerin PKK tarafindan ne sekilde cezalandirildigi herkes tarafindan bilinen bir gerçekti.
Iste bu nedenle o gûn bu son derece ônemli bilgiyi Tuggenerale ulastiran ihbarcinin basinda sadece gôzlerini açikta birakan siyah, kalin kumastan bir baslik bulunuyordu. Ve sanirim Tugay Komutani ile (belki) Kurmay Baskani disinda hiç kimse ihbarcinin kimligini bilmiyordu. Ihbar degerlendirme toplantisi sona erdiginde "Baskin"in nasil yapilacagi karara baglanmisti. Plan son derece basitti:
"Dôrt, bes ve altinci bôlûk timleri unimoglarla karayolundan Geyiksuyu'na ulasarak Karsilar kôyûnû çembere alacak; Özel Tim ise helikopterle kôye havadan baskin yapacak,
Terôristler ôzel timin elinden kurtulmayi basarsalar bile, bu defa diger timlerin eline dûseceklerdi."
Baslarinda bôlûk komutanlari ile tim komutani astegmenlerin bulundugu komando timlerinin unimoglarla hareket edisinden yaklasik bir buçuk saat sonra on alti ôzel tim elemanini tasiyan iki helikopter ardarda havalandi. Siyah baslikli ihbarci da ilk havalanan helikopterin içindeydi. Terôristlerin gizlendigi evi gôstermek için...Tugayda "destek kuvvet" olarak tam teçhisat silahlanmis bekleyen bir tek karargah bôlûgû timi kalmisti. Telsizden ilk haber operasyon basladiktan yarim saat kadar sonra ulasti:
"Bir sehit vermistik!"
Herkes saskinlik içindeydi. Nasil olurdu? Bu bir baskindi. Bir kistirma operasyonuydu. Her sey inceden inceye hesaplanmis planlanmisti. Bu ilk sokun ardindan kôtû haberler birbirini kovalamaya basladi:
- PKK'li ûç terôrist yaylim ates açarak kaçmaya baslamislardi...
- Üzerlerinde beyaz kar giysileri vardi. Karin ûzerinde gôrûlmeleri son derece zordu...
- Bir er daha yaralanmisti...
Asil darbe, operasyonun kaderini tayin eden haber ise birkaç saat sonra ulasti:
- Karayolundan giden komando timleri Geyiksuyu bôlgesini henûz tam anlamiyla muhasara altina alamamislardi.
Birbirini tutmayan çeliskili bilgiler aksam saatlerine kadar bibirini takip etti. Sonunda gerçek, içinde Turan Gûndûz'ûn cesedi ve yarali bir eri tasiyan helikopterle birlikte ulasti:
- Terôristler kaçmisti!
Olayin tamamini sabaha karsi, ôzel timin bûyûk bôlûmû dônûnce ôgrendik. Hepsi yari donmus, bitkin ama ôfkeli ve hinç doluydular. Operasyonun can damari sayilabilecek zamanlamada yapilan bir hata her seyi mahvetmisti:
- Karayoluyla giden birlikler Geyiksuyu bôlgesini kusatamadan helikopterler Karsilar kôyûne ulasmisti.
- Ilk helikopter tasidigi Özel Tim elamanlarini kôyûn epey gerisine birakirken, diger helikopter tam terôristlerin gizlendigi evin alt tarafina birakmis ve açilan ates sonucu ôzel tim kûrtçe tercûmani Turan Gûndûz yasamini yitirmisti.
- Terôristlerin ûzerinde beyaz kar elbiseleri vardi. Bunun anlami ise son derece açikti. karin ûzerine yattiklari anda gôrûnmez oluyor, çok yakinina yaklasilmadikça farkedilmiyorlardi. Buna karsilik ôzel tim de dahil olmak ûzere tûm birliklerin ûzerinde haki renkte kazak ya da parka bulunuyordu. Bunun da anlami çok açikti; uçsuz bucaksiz beyazligin ûzerinde yesil renk sahane bir hedef olusturuyordu.
- Son olarak, ûç PKK'li yôreyi son derece iyi biliyor ve çok iyi kosabiliyorlardi.
Takip hava kararincaya kadar devam etmis, bazen aradaki mesafe yirmi, otuz metreye kadar inmisti. Ancak bu da bir seyi degistirmemis, aksine besinci bôlûk komutani Arif Üstegmen ôlûmûn esiginden dônmûstû, yanindaki er ise ûstegmenin tûfegine çarpip seken terôrist kursunla yaralanmisti. Ve yaklasik on saat sûren bir kovalamaca sonrasi terôristler yûz elli kisilik komando birliginin arasindan ellerini kollarini sallayarak kaçmislardi.

Tugay Komutani Tuggeneral osman çitim ôfkeden deliye dônmûstû. Bu basarisizlik bir anlamda Tûmgenarallik hayellerinin sonu da olabilirdi. Kurmay Baskani Muammer Binbasi ise ortalarda gôrûnmûyordu. Ortak kaniya gôre basariszligin en bûyûk sorumlusu Kurmay Baskaniydi. Helikopterlere hareket emrini o vermis, karayoluyla giden birliklerle baglanti kurarak kusatmanin tamamlanmasini beklemeyi akil edememisti. Bôlûklerin depolari beyaz kar elbiseleriyle doluyken hangi akla hizmet haki renkte giysiler seçildigi ise sorulmasi gereken bir diger soruydu.

Geyiksuyu operasyonunun basarisizlikla sonuçlanmasinin ceremesini ise Karsilar kôyû halki çekti. Bu kôyûn insanlari sanirim uzun, çok uzun bir sûre 20 Subat 1986 persembe gûnûnû unutamayacaklar. Belki de bir aci agit, bir ninni, bir
utanilasi hikaye olarak kusaktan kusaga aktaracaklar." sayfa 100,101,102,103

Ümit Zileli
Vur Emri
Bir Astegmenin Tunceli Anilari
An Yayinlari, Subat 1991, Birinci baski 1988, Ankara

Aktaranin notu: Sayin Ümit Zileli 1985-1986 yillarinda Tunceli'de Jandarma-komando Tim Komutani olarak bulundu. Esine az raslaniyor ama Sayin ümit Zileli askerlik anilarini kitap haline getirerek gine o dônemin kosullarinda yayinlayarak Dersim'de yasananlari veya bir bôlûmûnû gôzler ônûne serecekti. Hiç kuskusuz, bu kitap incelenecek ve daha ilerde genisçe tartisilacaktir! Sayin ümit Zileli anilarini topladigi bu eserin basinda "Tunceli insanina verdigim sôzû tutmanin iç huzuruyla" diyerekten basliyor. Bizde ona, cesareti ve gôsterdigi yakin ilgi için tesekkûr ederiz.
Ümit Zileli
Vur Emri
Bir Astegmenin Tunceli Anilari
An Yayinlari, Subat 1991, Birinci baski 1988
Librairie Scrupule Arsivi, Montpellier - France