TEMTHURAZi U XILE
Torné
TUJI
Roza 24 . 08. 2007 mı çı
gos da, aqılé mı pıra (pa) mend.
Qanalé de TV. de Zoné ma zu kılamé waniye. Zoné ho,
mordemi ré zof wes yéno.
Hama, eke xelet qeséy bi, o ki çetın yéno..
***
Mérık vano:
"Dayé dayé to çı diyo, né diyo"
“Mare kesey bıke” ..... (Maré qeséy bıke)... "kesey
kerdene" " qesey kerdene" çı elaqa
***
Vaze, lao tı ke qezenc kena, pere céna, tené hemeg cıde.
Hevé hurmet ke; bımıse, gos de, rast vaze.
Temturaz be…
Zoné ma; bé “w, x, q, é “ né beno. Bé nér u may form
uniya né beno.
"Waa sono dewe" néno vatene. Gere "Waa mı sona dewe"
vajiyo...
Jüyo ke Zoné ma waneno, qeséy keno, nusneno, kılamu
vano; nine rınd u rast bızono.
Heq raji vo tayé havali na meseli sero vındené. Roz ve
roz ravér bené... Zof hemeg dané…
Ma kéy ke xeleté ho rast di, o tawx raste véneme.
Mordem serva zoné ho, hem temturaz vo, hemi ki xıle
bıkero. Ma ki hem xıle bıkeme, hem ki temturazi…
Wayiré programi na xusus de, diré (dı hiré) qesé weşi
vati.
“İ yé ke kılamu wanené, gere mane u felsefe ki rast
bımısé, rınd bızoné…”
Ez ki niştu ro, mı kılamé da ho nusné.
Eke hérs benu, ez çiyé nusnenu, ya ki kıtav wanenu. Mı
ré xuya...
***
Qanalé de bin de, alim u nıvıskari qeséy kerdéne.
"Alimi" vake:
“Serbesti: Osmanu (Osmanan) de azadi=özgürlük biyo…
Halbıke na qese Farisiyo… Mana xo ki (ser+ besti: başı
bağlı) yo”
***
Yémınémı xuya. Aqılé mı qesura maneno. Unciya aqılé mı
pıra mend.
Mı hoveho (xobexo) vake:
Lao no qese Farisi niyo, Zoné mao.
Serbesti ra néno
Serwest ra yéno. “ser + wast (wastene), biyo >>>serwast>>
serwest..
Wastena xo ser, ser wastena xo…
Özgür, azad
Azadi: özgürlük
“serbest” re vané Farisi yo. Tayé ki vané Kurmanci yo…
Ulle bırayéne no “serbest” ne Farisi yo, ne ki
Khurmanciyo…
Farisi serbesti niyo. İrani cıra vané “azadi” Khurmanci
ki héni yo.
Rasta heqi, serbesti zoné ma ra cériyo. “serwest”o.
Vurniyo, tené senık…
Ma béme daye ser ke “serbesti” çınay ra yéno…
“ser: sero” üzerine,
“wastene” istemek,
“wast” istem, istek ,
“ser waste” : istek üzerine
Ser waste: wastene ser
“ser wast” : isteye bağlı
"wasta ho" : kendi isteği, kendi kéyfi
“ser wasti ya ki wastene seri” : wastena ho ser,
wastena ho gore (isteğince, kéyfince)
Vurno, kerdo “serbest…
“ser westî” Zoné ma de maneyé azadi (özgür) céno.
“ser” üzerine
“wes” hoş, tatlı, iyi, sağlıklı
To ré çı wes yéno (Serwesi ya ho) : (ne hoşuna giderse)
Ser wes: (hoşa giden)
Zoné ma de serwes o.
Osmaniu kerdo serbest.
’Serbest’ yéno mané ‘sarebesti’ Farisi u Kumanci de…
Serva zoné ho, mordem gere xıle bıkero.
(Asimilasyon zoni sero niya gurénené. Varécoy ro yé
mordemi finé duri…)
Temthuraz : titiz
Temthurazi : titizlik
Xıle : aç gözlülük
Xıle bıkhe : aç gözlü ol
Xıle mekhe : aç gözlülük etme
Xér né véneno dısmené xo qoméni
Jü ki i yé ke dısmené çırpoz u zoni
çırpoz: ekin, kultur
Torné Tuji
16.10.2007