SEYFİ CENGİZ
Zazacılar adıyla bilinen çevreyi temsilen konuşan İsmail Ugur,
Bu tartismayi burada noktaliyorum. Yolunuz acik olsun! diyerek
tartışmadan çekildi. Bu şartlarda polemiği sürdürmekte tek taraflı
bir ısrarın yararı olacağını sanmıyorum.
devam....
Seyfi Cengiz
"Nazmi Sevgen ve Zazacılar" başlıklı yazımda:
1. Kendisine "Zazacılar" diyen çevrenin Hayri Başbuğ'un 1987'den
itibaren Türkçü ve İslamcı görüşlerini bıraktığı tarzındaki
açıklamasının doğru olmadığını kanıtladım.
Devam....
SEYFİ CENGİZ
1990ların başlarından beri yaşanan bir tartışma var. Bu tartışma
zaman zaman kesintiye uğrasa da şu ya da bu sebeple tekrar tekrar
gündemimizi işgal etmiştir.
devam....
Seyfi Cengiz
"Arif Olan Anlar Bizi" başlıklı yazımda kendisine "Zazacılar" diyen
çevrenin devletle bağlantı noktalarına işaret ediyordum.
Adı geçen yazımda bu noktaları şöyle sıralıyordum:
Devam.....
SEYFİ CENGİZ
Zazacılar terimini kendilerini böyle tanımladıkları için
kullanıyorum.
Peki bugüne kadarki esas faaliyeti içinden çıktıkları veya mensup
oldukları toplum içinde değil, ama ısrarla Dersimliler üzerinde
çalışmak olan bu çevre kimlerden bileşiyor?
Devam....
SEYFİ CENGİZ
Burada Zaza milliyeçiliği derken, kendisine Zazacılar adını
veren çevrede egemen olan milliyetçiliği kastediyoruz. Dil eksenli
bir faaliyetin belirlediği Ayre-Piya evresinde, hatta bugün bile bu
çevreyle ilişkili tek tek her bireyin tutumunu değil.
devam....
SEYFİ CENGİZ
Zaza milliyetçiliğinin doğuşu ve evrimi konusunda pek çok kişi
kendi kişisel, çevresel veya ideolojik duruşlarına göre değişen
açıklamalar yapıyor. Bunlarda bir objektiflik yok.
davam....
SEYFİ CENGİZ
Desmala Sure Bildirilerinde PKKya
Karşı Tutum: Ne TC, Ne De PKK
Pelga Sure başlığıyla yayınlanan Desmala Sure bildirilerinden
birinde (Bk. Dersim Devrimcilerinin Protestosu başlıklı bildiri,
Pelga Sure, No. 1, Kasım-Aralık 1992) Dersim Kültür Şenliği-2 adıyla
Avrupada toplam sekiz merkezde düzenlenmesi kararlaştırılan ve ilki
15 Kasımda Almanya Bielefeldde başlayacak olan etkinliklerin
PKKnın düzenleyicileri ve katılacak sanatçıları tehdit etmesi
üzerine yapılamaması, yani PKKnın yasakçı tutumu protesto
ediliyor.
Dersimde Neler Oluyor? (Pelga Sure,
devam....
SEYFİ CENGİZ
PKKNİN NE OLDUĞU ARTIK SIR DEĞİLDİR!
Devam.....
SEYFİ CENGİZ
1979`da Dersimde Tekoşinin dağıttığı bir bildiride, bu bildirideki
ifadeyle Apocu ihanet akımının o tarihe kadar gizli kalan bir dizi
cinayeti kamuoyuna belgeleriyle açıklanmıştı.
devam....
SEYFİ CENGİZ
Dersimin soy ve yol şeceresine ilişkin bu yazı dizisi Dersim ve
Zaza Tarihi: Sözlü Gelenek ve Tarihsel Gerçek başlıklı çalışmanın
bir özetidir. Hayli hacimli olan bu çalışmanın okur kitlemizin bir
bölümü tarafından incelenip anlaşılması güç olabilir. Beni elden
geldiğince kısa bir özet çıkarıp yayınlamaya mecbur eden bu tür
güçlüklerin ortadan kaldırılması istediğidir.
devam....
SEYFİ CENGİZ
TZANİLERİN ÜLKESİ:
TZANİCA (ESKİ DERSİM, ÇANESTAN), DAHA ESKİDEN HALDİYA ADIYLA BİLİNEN
ÜLKEDİR
Tzanların ülkesinden Tzanica olarak sözeden Bizans tarihçisi Procopius,
Xenophonun Tzanların ülkesini yanlış tarif ettiğini, onu Trabzona
sınır göstermekle yanıldığını söyler. Onun aktardığına göre Trabzon ile
Tzanların ülkesi arasında gerçekte geçilmez dağlar ve geniş bir bölge
vardı. Tzanlar (Saniler), en eskiden beri Karadeniz kıyılarından çok
içerde, modern Çoruh Nehri (eskiden Boas Nehri) ve İspir dolaylarında
oturuyorlardı. Dolayısıyla Tzanlar, Procopiusun tarifine göre,
başlangıçtan beri Ermenilerle komşu idiler.
Devam....
Auteur - yazari: SEYFİ CENGİZ Tarih, gün ve saat : 29. Agustos 2005
12:31:46:
TZANİKA (ÇANESTAN)DAKİ BAZI YERLEŞMELER
Tzanica adı; asıl Tzanica içinde veya dışında Chaniuk (Bk. M. Khorenatsi),
Khaltik (Khaldia, Heldia), Canet, Canik (Djanik; Samsun; Ordu-Giresun
bölgesi), Canca (modern Gümüşhane, Sansa, Sinoria), Chanzit (Handzit),
Zanit, Çan ve Çanestan şekilleri altında ülke, bölge, kent veya köy adı
olarak da sıkça görünür.
Kaynaklarda adları verilen Tzanikadaki bazı yerleşmeler şunlardır:
1. Tayk (Oltu, Orta Çoruh)
2. İspir
3. Gümüşhane (Kelkit vadileri): Gümüşhane bugün ayrı bir ildir.
4. Pasinler (Hasan Kale): Aşağı Pasinin merkezi Mıcıngerd, Yukarı
Pasininki Avnikti.
5. Barchon,
6. Cena (Kena, Okena?)
7. Sisilisson: Kelkit civarındaydı. Eski adı Gayldır. Sonraları Ziziola
olarak bilindi.
8. Longini Fossatum: Burada kamp kuran Roma generali Longinusun adını
taşır.
9. Tzanzacön: Sürmene civarındadır. Sonraki dönemlerin Zavzoka köyüdür.
Adları Bizans tarihçisi Procopiusta verilen Barchon, Cena, Sisilisson,
Longini Fossatum ve Tzanzacön yerleşmelerinin Bizanslılar tarafından üs
olarak kullanılan Tzanika sınırlarındaki kaleler oldukları tahmin
ediliyor.
10. Hart (Charton): Bayburt yukarısında, Çoruh Nehrinin batı kolu
üzerinde. Burada Tzan aşiretleri vardı.
Devam ....
Auteur - yazari: SEYFİ CENGİZ Tarih, gün ve saat : 30. Agustos
2005 00:04:07:
MAMAKANLAR TZAN ORİJİNLİDİR (MAMAKANLAR VE TZANİLER AYNIDIR)
Destanlarda aşiretler ve kavimler kural olarak kişi adlarında temsil
edilir.
Dersim ve Zaza Tarihi Sözlü Gelenek ve Tarihsel Gerçek başlıklı
çalışmamda, Dersimin Khla Mem-Khal Ferat geleneğindeki Khal Mem
adının Mamakanlar adıyla bilinen halka, Khal Ferat adının ise
Partlara referans olduğunu, geleneğimizin Khal Mem Oğulları (Domane
Khal Memi) dediklerinin Mamakanlar, Khal Ferat Oğulları dediklerinin
ise Partlar olduğunu söyledim. Adı geçen çalışmamda bu sonuca nasıl
vardığımı ayrıntılı olarak izah ettiğim için bu özette bu
ayrıntılara girmeyeceğim.
Partların (Khal Ferat grubu aşiretleri) Dersime gelişi çok daha
geç bir tarihe rastlar. Bu gelişin öyküsüne bu dizinin sonraki
bölümünde tekrar değineceğim.
Mamakanlar (Khal Mem grubu aşiretleri), Dersimde Partlardan çok
daha eskidir. Dersime adlarını verenler bu toprakların çok eski
yerlileri olan Tzanlar, diğer bir adlarıyla Mamakanlardır.
Devam....
Auteur - yazari: SEYFİ CENGİZ Tarih, gün ve saat : 31. Agustos
2005 19:12:30:
DERSİMİN ERMENİSTANA İLHAKI
Eski Urartu topraklarının bir bölümünün Ermenistan olarak
adlandırılması Akamenlerin hakimiyeti zamanına rastlar.
Akamen kıralı Darius, tahta çıkar çıkmaz kendi impartorluğunu 20
eyalete böler. M.Ö. 520 yılı dolayına ait Behistun yazıtında, ayrıca
Persepolis (Xerxese ait) ve Nakşi-Rustem yazıtlarında bu bölümleme
hakkında bilgiler verilmektedir.
Bu eski Persçe yazıtlardan yararlandığı sanılan Heredotun
naklettiği listede, Ermenistan, Akamen imparatorluğunun 13üncü
eyaleti içinde gösterilir (Bk. Heredotus, III. Kitap, s. 119-23).
Ermenileri Akamen imparatorluğunun 13üncü eyaletinde gösteren
Heredot, Urartuların kalıntılarını Alarodlar adı altında Matieniler
ve Saspiriler ile birlikte 18inci eyalette (Aşağı Arastan Urmiye
Gölüne kadar uzanan bölge), Tzanileri (Dersimliler) ise Macronlar
adı altında Moschi, Tibareni, Mossynoeci ve Mare(s)ler ile birlikte
19uncu eyalette göstermektedir.
Devam....
Auteur - yazari: SEYFİ CENGİZ Tarih, gün ve saat : 01. Eylül 2005
15:03:04:
KIRMANCİYE TARİHİNDE DERSİM
Tarih çalışmamda Dersim geleneğindeki Khal Ferat adının Partlara
referans olduğu sonucuna varıyorum. Bu bölümün devamında Dersimin
Khal Ferat grubu aşiretlerinin orijini konusundaki bu görüşümün bir
özetini vereceğim. Bu özetin daha rahat anlaşılması için Partlar ve
Sasaniler hakkında bir girişe ihtiyaç vardır.
Devam....
Auteur - yazari: SEYFİ CENGİZ Tarih, gün ve saat : 02. Eylül 2005
15:10:14:
DERSİM GELENEĞİNİN KHAL FERATLARI PART KIRALI DÖRDÜNCÜ FERAT
EVİNİN KIRMANCİYE KOLUDUR
Dersimin Khal Mem-Khal Ferat geleneğinde Khal Memin kardeşi olarak
tanıtılan Khal Ferat kimdir?
Buna yanıt olarak Part kıralı Dördüncü Ferat (M.Ö. 38/37- M.Ö.2)ın
önemli bir figür olduğunu düşünüyorum.
Devam...
Auteur - yazari: SEYFİ CENGİZ Tarih, gün ve saat : 03. Eylül 2005
00:24:10:
KIRMANCİYEDE KHAL FERAT VE KHAL MEM HANEDANLIKLARI
KIRMANCİYEDE KHAL FERAT MONARŞİSİ (M.S. 7? 428)
Kırmanciyede Khal Ferat yönetimi Part kıralı Dördüncü Feratın
büyük oğlu Vononesle başlar. Ama sık sık kesintiler yaşanır. M.S.
54te Khal Ferat evinin Kırmanciyedeki yönetimi daha bir istikrar
kazanır. Böylece Kırmanciye daha kesin şekilde Partların Dördüncü
Ferat evinin Kırmanciye kolunun yönetimine girer. Dördüncü Ferat Evi,
zamanla hayli Romanize olmuştu. Başka deyişle Rumlaşmıştı. Bu kolun
Kamsarakanlar ve/veya Arşakuniler diye de bilindiğine işaret
etmiştik. Bunların yönetimi M.S. 428e dek sürer. Yani Sasaniler
altında bile uzunca bir dönem Kırmanciye onların yönetiminde kalır.
Kırmanciyede Khal Ferat hanedanlığının belli başlı yöneticileri
şunlardır: Devam
Auteur - yazari: SEYFİ CENGİZ Tarih, gün ve saat : 04. Eylül 2005
00:03:11:
BELGE NİTELİĞİNDE BİR KANIT:
KHAL MEM - KHAL FERAT TABAKASINI TEMSİL EDEN DERSİMLİ ELÇİLERİN ÜNLÜ
SASANİ ŞAHI NUŞİRVAN-I ADİL İLE 539 YILINDA YAPTIKLARI GÖRÜŞME VE BU
GÖRÜŞMEDE KENDİ ETNİK KİMLİKLERİ KONUSUNDA SÖYLEDİKLERİ
Tzanlar (Dersimliler), Bizans imparatoru Justinian (527-565)
zamanına kadar bağımsız yaşadılar. İlk kez Justinian zamanında ve
M.S. 530 yılı civarındadır ki bir askeri hareketle onlara Bizans
hakimiyeti ve bunu takiben de Bizans eliyle Hiristiyanlık dayatıldı.
devam...
SEYFİ CENGİZ
MADDE I
Yerküremizde hemen hiç bir halk başlangıçta bulunduğu yerde değildir. Her
halkın tarihinde göçler, akınlar, işgaller ve fetihler mutlaka vardır.
Geleneklerinden ve tarihsel verilerden biliyoruz ki, buna Ermeniler de
dahildir. Onlar da göçler, işgaller ve fetihler yapmıştır.
devam....
SEYFI CENGIZ
Diğer konuları tartışmaya geçmeden önce Ermeni ve Ermenistan terimleri
üzerinde kısaca durmak, bunlardan ne anlaşılması gerektiği konusundaki
düşüncemi özetle belirtmek zorundayım. Bu konuda kabaca da olsa bir fikir
sahibi olmadıkça tarih konusundaki bir tartışmayı izlemek sorun olacaktır.
devam.....
-
DERSİM’DE DEVRİMCİ HAREKET VE SOSYALİZM/MARKSİZM
-
REAKSİYONER BİR
YAKLAŞIM
-
BU KAMPANYA NEYİN
NESİDİR (KİM KİMDEN HESAP SORUYOR)?
-
SEVERAL ARTICLES ON DERSIM
-
DERSIM SORUNU'NUN TARIHSEL
KOKENI VE EVRIMI
-
DERSİM GENSİNİ YIKAN 1938 JENOSİDİ OLDU
-
GELİN TARİHE NOT
DÜŞELİM!
-
SÜRGÜN ÖYKÜLERİ (BIR 38
SÜRGÜNÜ KONUŞUYOR)
-
Dersim Takvimi
-
Dersim Soykırımını Mahkemeye Taşımak Acil Görevimiz Olmalıdır
-
DERSİM VATANDIR, SAVUN NAZLI VATANI!
-
DERSİM/ZAZANA: AN INTERNAL COLONY OF THE TURKISH
STATE
-
DERSİM SEYİTLERİ (Birinci Bölüm)
-
DERSİM SEYİTLERİ (İkinci Bölüm)
-
DERSİM
SEYİTLERİ (ÜÇÜNCÜ BÖLÜM)
-
DERSİM
SEYİTLERİ (ÜÇÜNCÜ BÖLÜMün devamı)
-
DERSiM SEYiTLERi (Üçüncü Bölümün son kismi: KARACA AHMET, HACI
BEKTAŞİ VELİ ...)
-
DO NOT TOUCH THE RIVER MUNZUR!
-
LET THE RIVER RUN
-
Osmanli Kayitlarina Göre Balaban Asireti Iran Orijinlidir
-
Balkanlar`in Fethinde Dersimliler
-
DERSİM VE ZAZA TARİHİ-SÖZLÜ
GELENEK VE TARİHSEL GERÇEK
Zulmün
Defteri Kabardikca, Öfkemiz De Kabariyor!
Seyfi Cengiz
Bir katliam daha...
Bu kez Mercan Vadisi`nde.
Mercan Vadisi`ni bilirim.
Orda katledilen devrimcilerin bir cogunu da sahsen
tanirim.
Karsilastik, sohbet ettik..
Gündüzü, geceyi, nöbeti,
Ekmegimizi, umutlarimizi paylastik.
Onlari unutmayacagiz.
Zulmün defteri kabardikca, öfkemiz de kabariyor
Bu öfke bir gün tasacak, TC devletini tarihe gömecektir.
O günler cok uzak degil.
Mercan katliaminda yasamini yitirenleri sevgi ve
saygiyla aniyor, yoldaslarina ve yakinlarina bassagligi
diliyorum.
Hepimizin basi sagolsun!