Anasayfa   Yazilar     Forum    Arşiv  

DERSİM 38`DEN DOLAYI TC DEVLETİNDEN DAVACIYIZ

 

 

 

 

BİR TARTIŞMANIN ARDINDAN

SEYFİ CENGİZ

“Zazacılar” adıyla bilinen çevreyi temsilen konuşan İsmail Ugur, “Bu tartismayi burada noktaliyorum. Yolunuz acik olsun!” diyerek tartışmadan çekildi. Bu şartlarda polemiği sürdürmekte tek taraflı bir ısrarın yararı olacağını sanmıyorum.   devam....

Dersim Forum

DEVLET UZANTILARI KONUYU SAPTIRIYOR

Seyfi Cengiz

"Nazmi Sevgen ve Zazacılar" başlıklı yazımda:
1. Kendisine "Zazacılar" diyen çevrenin Hayri Başbuğ'un 1987'den itibaren Türkçü ve İslamcı görüşlerini bıraktığı tarzındaki açıklamasının doğru olmadığını kanıtladım.  Devam....

Dersim Forum

TARAFSIZI OYNAMAK ÇARE DEĞİL

SEYFİ CENGİZ

1990’ların başlarından beri yaşanan bir tartışma var. Bu tartışma zaman zaman kesintiye uğrasa da şu ya da bu sebeple tekrar tekrar gündemimizi işgal etmiştir.   devam....

Dersim Forum

DERSİM GÜNDEMİ SAPTIRILMAK İSTENİYOR

 Seyfi Cengiz

"Arif Olan Anlar Bizi" başlıklı yazımda kendisine "Zazacılar" diyen çevrenin devletle bağlantı noktalarına işaret ediyordum.
Adı geçen yazımda bu noktaları şöyle sıralıyordum:   Devam.....
 

Dersim Forum

“ZAZACILAR” KİMLERDEN BİLEŞİYOR?

 SEYFİ CENGİZ

“Zazacılar” terimini kendilerini böyle tanımladıkları için kullanıyorum.
Peki bugüne kadarki esas faaliyeti içinden çıktıkları veya mensup oldukları toplum içinde değil, ama ısrarla Dersimliler üzerinde çalışmak olan bu çevre kimlerden bileşiyor?    Devam....
 

Dersim Forum

ZAZA MİLLİYETÇİLİĞİNİN ÖZELLİKLERİ

SEYFİ CENGİZ

Burada “Zaza milliyeçiliği” derken, kendisine “Zazacılar” adını veren çevrede egemen olan milliyetçiliği kastediyoruz. Dil eksenli bir faaliyetin belirlediği Ayre-Piya evresinde, hatta bugün bile bu çevreyle ilişkili tek tek her bireyin tutumunu değil.   devam....

Dersim Forum

ZAZA MİLİYETÇİLİĞİNİN DOĞUŞU

SEYFİ CENGİZ

Zaza milliyetçiliğinin doğuşu ve evrimi konusunda pek çok kişi kendi kişisel, çevresel veya ideolojik duruşlarına göre değişen açıklamalar yapıyor. Bunlarda bir objektiflik yok.  davam....

Dersim Forum

Desmala Sure Bildirilerinde PKK’ya Karşı Tutum: Ne TC, Ne De PKK

Dersim Forum

 SEYFİ CENGİZ

Desmala Sure Bildirilerinde PKK’ya Karşı Tutum: Ne TC, Ne De PKK
‘Pelga Sure’ başlığıyla yayınlanan Desmala Sure bildirilerinden birinde (Bk. Dersim Devrimcilerinin Protestosu başlıklı bildiri, Pelga Sure, No. 1, Kasım-Aralık 1992) Dersim Kültür Şenliği-2 adıyla Avrupa’da toplam sekiz merkezde düzenlenmesi kararlaştırılan ve ilki 15 Kasım’da Almanya Bielefeld’de başlayacak olan etkinliklerin PKK’nın düzenleyicileri ve katılacak sanatçıları tehdit etmesi üzerine yapılamaması, yani “PKK’nın yasakçı tutumu“ protesto ediliyor.
Dersim’de Neler Oluyor? (Pelga Sure,    devam....

Dersim Forum

PKK’NİN NE OLDUĞU ARTIK SIR DEĞİLDİR!

 SEYFİ CENGİZ

PKK’NİN NE OLDUĞU ARTIK SIR DEĞİLDİR!   Devam.....

Dersim Forum

1979'A AİT BİR BİLDİRİDEN ALINTILAR

SEYFİ CENGİZ

1979`da Dersim’de Tekoşin’in dağıttığı bir bildiride, bu bildirideki ifadeyle “Apocu ihanet akımının“ o tarihe kadar gizli kalan bir dizi cinayeti kamuoyuna belgeleriyle açıklanmıştı.   devam....

Dersim Forum

DERSİM’İN ŞECERESİ (I)

SEYFİ CENGİZ

Dersim’in soy ve yol şeceresine ilişkin bu yazı dizisi “Dersim ve Zaza Tarihi: Sözlü Gelenek ve Tarihsel Gerçek“ başlıklı çalışmanın bir özetidir. Hayli hacimli olan bu çalışmanın okur kitlemizin bir bölümü tarafından incelenip anlaşılması güç olabilir. Beni elden geldiğince kısa bir özet çıkarıp yayınlamaya mecbur eden bu tür güçlüklerin ortadan kaldırılması istediğidir.   devam....

DERSIM FORUM

DERSİM’İN ŞECERESİ (II)

 SEYFİ CENGİZ 


TZANİLER‘İN ÜLKESİ:

TZANİCA (ESKİ DERSİM, ÇANESTAN), DAHA ESKİDEN HALDİYA ADIYLA BİLİNEN ÜLKEDİR
Tzanlar’ın ülkesinden Tzanica olarak sözeden Bizans tarihçisi Procopius, Xenophon’un Tzanlar’ın ülkesini yanlış tarif ettiğini, onu Trabzon’a sınır göstermekle yanıldığını söyler. Onun aktardığına göre Trabzon ile Tzanlar’ın ülkesi arasında gerçekte geçilmez dağlar ve geniş bir bölge vardı. Tzanlar (Saniler), en eskiden beri Karadeniz kıyılarından çok içerde, modern Çoruh Nehri (eskiden Boas Nehri) ve İspir dolaylarında oturuyorlardı. Dolayısıyla Tzanlar, Procopius’un tarifine göre, başlangıçtan beri Ermeniler’le komşu idiler.
   Devam....

DERSIM FORUM

DERSİM’İN ŞECERESİ (III)

DERSIM FORUM

Auteur - yazari: SEYFİ CENGİZ Tarih, gün ve saat : 29. Agustos 2005 12:31:46:

TZANİKA (ÇANESTAN)’DAKİ BAZI YERLEŞMELER
Tzanica adı; asıl Tzanica içinde veya dışında Chaniuk (Bk. M. Khorenatsi), Khaltik (Khaldia, Heldia), Canet, Canik (Djanik; Samsun; Ordu-Giresun bölgesi), Canca (modern Gümüşhane, Sansa, Sinoria), Chanzit (Handzit), Zanit, Çan ve Çanestan şekilleri altında ülke, bölge, kent veya köy adı olarak da sıkça görünür.
Kaynaklarda adları verilen Tzanika’daki bazı yerleşmeler şunlardır:
1. Tayk (Oltu, Orta Çoruh)
2. İspir
3. Gümüşhane (Kelkit vadileri): Gümüşhane bugün ayrı bir ildir.
4. Pasinler (Hasan Kale): Aşağı Pasin’in merkezi Mıcıngerd, Yukarı Pasin’inki Avnik’ti.
5. Barchon,
6. Cena (Kena, Okena?)
7. Sisilisson: Kelkit civarındaydı. Eski adı Gayl’dır. Sonraları Ziziola olarak bilindi.
8. Longini Fossatum: Burada kamp kuran Roma generali Longinus’un adını taşır.
9. Tzanzacön: Sürmene civarındadır. Sonraki dönemlerin Zavzoka köyüdür.
Adları Bizans tarihçisi Procopius’ta verilen Barchon, Cena, Sisilisson, Longini Fossatum ve Tzanzacön yerleşmelerinin Bizanslılar tarafından üs olarak kullanılan Tzanika sınırlarındaki kaleler oldukları tahmin ediliyor.
10. Hart (Charton): Bayburt yukarısında, Çoruh Nehri’nin batı kolu üzerinde. Burada Tzan aşiretleri vardı.
   Devam ....

DERSIM FORUM

DERSİM’İN ŞECERESİ (IV)

Auteur - yazari: SEYFİ CENGİZ Tarih, gün ve saat : 30. Agustos 2005 00:04:07:


MAMAKANLAR TZAN ORİJİNLİDİR (MAMAKANLAR VE TZANİLER AYNIDIR)
Destanlarda aşiretler ve kavimler kural olarak kişi adlarında temsil edilir.
“Dersim ve Zaza Tarihi – Sözlü Gelenek ve Tarihsel Gerçek“ başlıklı çalışmamda, Dersim‘in Khla Mem-Khal Ferat geleneğindeki Khal Mem adının Mamakanlar adıyla bilinen halka, Khal Ferat adının ise Partlar‘a referans olduğunu, geleneğimizin Khal Mem Oğulları (Domane Khal Memi) dediklerinin Mamakanlar, Khal Ferat Oğulları dediklerinin ise Partlar olduğunu söyledim. Adı geçen çalışmamda bu sonuca nasıl vardığımı ayrıntılı olarak izah ettiğim için bu özette bu ayrıntılara girmeyeceğim.
Partlar’ın (Khal Ferat grubu aşiretleri) Dersim’e gelişi çok daha geç bir tarihe rastlar. Bu gelişin öyküsüne bu dizinin sonraki bölümünde tekrar değineceğim.
Mamakanlar (Khal Mem grubu aşiretleri), Dersim’de Partlar’dan çok daha eskidir. Dersim’e adlarını verenler bu toprakların çok eski yerlileri olan Tzanlar, diğer bir adlarıyla Mamakanlar’dır.  Devam....

DERSIM FORUM

DERSİM’İN ŞECERESİ (V)

DERSIM FORUM

Auteur - yazari: SEYFİ CENGİZ Tarih, gün ve saat : 31. Agustos 2005 19:12:30:

DERSİM’İN ERMENİSTAN’A İLHAKI
Eski Urartu topraklarının bir bölümünün Ermenistan olarak adlandırılması Akamenler’in hakimiyeti zamanına rastlar.
Akamen kıralı Darius, tahta çıkar çıkmaz kendi impartorluğunu 20 eyalete böler. M.Ö. 520 yılı dolayına ait Behistun yazıtında, ayrıca Persepolis (Xerxes’e ait) ve Nakşi-Rustem yazıtlarında bu bölümleme hakkında bilgiler verilmektedir.
Bu eski Persçe yazıtlardan yararlandığı sanılan Heredot’un naklettiği listede, Ermenistan, Akamen imparatorluğunun 13‘üncü eyaleti içinde gösterilir (Bk. Heredotus, III. Kitap, s. 119-23).
Ermenileri Akamen imparatorluğunun 13’üncü eyaletinde gösteren Heredot, Urartular’ın kalıntılarını Alarodlar adı altında Matieniler ve Saspiriler ile birlikte 18’inci eyalette (Aşağı Aras’tan Urmiye Gölü’ne kadar uzanan bölge), Tzaniler’i (Dersimliler) ise Macronlar adı altında Moschi, Tibareni, Mossynoeci ve Mare(s)ler ile birlikte 19’uncu eyalette göstermektedir.  Devam....

DERSIM FORUM

DERSİM’İN ŞECERESİ (VI)

DERSIM FORUM

Auteur - yazari: SEYFİ CENGİZ Tarih, gün ve saat : 01. Eylül 2005 15:03:04:

KIRMANCİYE TARİHİNDE DERSİM
Tarih çalışmamda Dersim geleneğindeki Khal Ferat adının Partlar‘a referans olduğu sonucuna varıyorum. Bu bölümün devamında Dersim’in Khal Ferat grubu aşiretlerinin orijini konusundaki bu görüşümün bir özetini vereceğim. Bu özetin daha rahat anlaşılması için Partlar ve Sasaniler hakkında bir girişe ihtiyaç vardır.  Devam....

DERSIM FORUM

DERSİM’İN ŞECERESİ (VII)

DERSIM FORUM

Auteur - yazari: SEYFİ CENGİZ Tarih, gün ve saat : 02. Eylül 2005 15:10:14:

DERSİM GELENEĞİNİN KHAL FERATLAR’I PART KIRALI DÖRDÜNCÜ FERAT EVİNİN KIRMANCİYE KOLUDUR
Dersim‘in Khal Mem-Khal Ferat geleneğinde Khal Mem’in kardeşi olarak tanıtılan Khal Ferat kimdir?
Buna yanıt olarak Part kıralı Dördüncü Ferat (M.Ö. 38/37- M.Ö.2)’ın önemli bir figür olduğunu düşünüyorum.   Devam...

DERSIM FORUM

DERSİM’İN ŞECERESİ (VIII)

DERSIM FORUM

Auteur - yazari: SEYFİ CENGİZ Tarih, gün ve saat : 03. Eylül 2005 00:24:10:


KIRMANCİYE’DE KHAL FERAT VE KHAL MEM HANEDANLIKLARI

KIRMANCİYE’DE KHAL FERAT MONARŞİSİ (M.S. 7? – 428)
Kırmanciye’de Khal Ferat yönetimi Part kıralı Dördüncü Ferat’ın büyük oğlu Vonones’le başlar. Ama sık sık kesintiler yaşanır. M.S. 54‘te Khal Ferat evinin Kırmanciye’deki yönetimi daha bir istikrar kazanır. Böylece Kırmanciye daha kesin şekilde Partlar’ın Dördüncü Ferat evinin Kırmanciye kolunun yönetimine girer. Dördüncü Ferat Evi, zamanla hayli Romanize olmuştu. Başka deyişle Rumlaşmıştı. Bu kolun Kamsarakanlar ve/veya Arşakuniler diye de bilindiğine işaret etmiştik. Bunların yönetimi M.S. 428‘e dek sürer. Yani Sasaniler altında bile uzunca bir dönem Kırmanciye onların yönetiminde kalır.
Kırmanciye’de Khal Ferat hanedanlığının belli başlı yöneticileri şunlardır: Devam   

DERSIM FORUM

 

DERSİM’İN ŞECERESİ (IX)

DERSIM FORUM

Auteur - yazari: SEYFİ CENGİZ Tarih, gün ve saat : 04. Eylül 2005 00:03:11:

BELGE NİTELİĞİNDE BİR KANIT:
KHAL MEM - KHAL FERAT TABAKASINI TEMSİL EDEN DERSİMLİ ELÇİLERİN ÜNLÜ SASANİ ŞAHI NUŞİRVAN-I ADİL İLE 539 YILINDA YAPTIKLARI GÖRÜŞME VE BU GÖRÜŞMEDE KENDİ ETNİK KİMLİKLERİ KONUSUNDA SÖYLEDİKLERİ
Tzanlar (Dersimliler), Bizans imparatoru Justinian (527-565) zamanına kadar bağımsız yaşadılar. İlk kez Justinian zamanında ve M.S. 530 yılı civarındadır ki bir askeri hareketle onlara Bizans hakimiyeti ve bunu takiben de Bizans eliyle Hiristiyanlık dayatıldı.   devam...
 

DERSIM FORUM

BİZE DERSİMLİ DERLER, DERSİM MANA BİZ NUTKUYUZ!

 SEYFİ CENGİZ

MADDE I
Yerküremizde hemen hiç bir halk başlangıçta bulunduğu yerde değildir. Her halkın tarihinde göçler, akınlar, işgaller ve fetihler mutlaka vardır.
Geleneklerinden ve tarihsel verilerden biliyoruz ki, buna Ermeniler de dahildir. Onlar da göçler, işgaller ve fetihler yapmıştır.   devam....
 

Dersim Forum

ERMENİSTAN TARİH BOYUNCA BİR HALKLAR VE DİLLER STOKU OLMUŞTUR

 SEYFI CENGIZ

Diğer konuları tartışmaya geçmeden önce Ermeni ve Ermenistan terimleri üzerinde kısaca durmak, bunlardan ne anlaşılması gerektiği konusundaki düşüncemi özetle belirtmek zorundayım. Bu konuda kabaca da olsa bir fikir sahibi olmadıkça tarih konusundaki bir tartışmayı izlemek sorun olacaktır.      devam.....
 

Dersim Forum
 

 

Back to Top