Varto ... Zerikiyan ... Mamikonyan

Iste sana bir örnek: Kürtler, Mazgirt ve Pertek'te yogun olarak konusulan Kürtçeyi kullanarak Dersimi bölmeye çalisirlar. Halkimizin bir bölümünün Kirdaski konusmasindan dolayi onlari Kürt milletinden sayarlar.
Tartismalarda Dersimin Kürtlügünü ispatlamak için geçerli bir arguman olarak kullanilir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dersimi bos verip, kurtulusu sadece dilden yola çikarak, yeni bir Zaza milleti yaratmakta görenlerde bu ayrimciligi, halkimizin bir bölümünü Kürt olarak ayirmakla bir sakinca görmiyor!

Mazgirt ve Pertek yörelerinde, yani bir anlamda Kirdaski'nin yogun olarak bilindigi, konusuldugu bu bölgenin önemli kabilelerinden biri Hiranlilar. Hiranlilarin kökenlerini iliskin Ermeni tarihçilerin bakisi ise çok daha degisik.

Sadece konustugu dilden dolayi, Dersimlileri bölerek ayri, ayri kimlikler biçmenin, vermenin yanlisligini gösteriyor..

Zaza Dili yok ediliyor. Dilimiz, dilimizi tanimayanlar tarafindan yok ediliyor.
Kürt örgütleri, ülkemizin ve kültürümüzün bagimsizligini inkar etmeye son vermeliler. Bize karsi yürütükleri düsmanliktan vaz geçmedikleri, açikça halkimizdan özür dilemedikçe, yaptigimiz elestiriler bitmeyecektir.
Biz, Kürt Halkina düsmanlik yapmadik.Önemli sayilacak oranda Kürt Ulusal Kurtulus mücadelesini aktif olarak destekledik.
Ama bu kimseye bize düsmanlik yapma hakki vermez..
Hele Kürt milliyetçilerine asla!

Dersim'de konusulan Kürtçenin tarihine iliskin bilgiler veren yaziyi bilgine sunmak için asagiya aldim. Yazarin adini bulamadim..

Saygilarla

 

Varto ... Zerikiyan ... Mamikonyan

Zerikanlılar Oymağı, diğer adıyle Hiranlılar Dersim Kökenli bir Aşirettir. Tunceli’nin Mazgirt İlçesine bağlı Zerikan Köyü Yöresinden göç edip, Erzurum Hınıs Tekman, Sivas İlinin İmranlı, Zara, Suşehri, Akıncılar, Divriği Yöresine, Erzincan'ın Refahiye ve Tercan Yöresine yayılmışlardır. Batı Dersim olan Koçgiri Yöresinde, özellikle İmranlı İlçesinde yoğun bir Zerikiyan ( Xiran ) Kökenli Köy bulunmaktadır. Zerikiyan Oymağının Bölgedeki ilk yerleşimleri İmranlının Aydın/Kürtyenice, Altınca/Cefolar, Kuzköy, Çalıyurt'u Köyleri ile Erzincan Refahiye ilçesinin Gemecik Köyüdür. Zerikiyanlıların bu bölgeye yerleşmesi tahminimce 200 - 300 yıl gibi uzun bir süreç içerisinde gerçekleşmiştir ve özellikle İmranlı İlçesinde Köylerin önemli bir kısmı Hiran/Zeriki ve Koçgiri Aşiretindendir. Tuncelinin Mazgirt İlçesine bağlı Köy ve Mezraların ezici çoğunluğu ise Hiran Aşiretindendir.
Hiran Aşiretinin diğer adı Haran/Xirandır.Aşiretin genel yayılım alanı (Kesin olarak bilinenler); Tuncelinin Mazgirt ve Pertek İlçeleri, Erzincanın Batı bölümü ve Tercan Yöresi, Malatya, Sivas İlinin Doğu Yöresi yani Batı Dersim olarak adlandırdığımız Koçgiri Coğrafyası, Muş İlinin Varto Yöresi, Erzurum Hınıs Tekman Yöresi ve Ardahan ile Kars/Selim Yöresidir. Hiran/Zerikiyan Aşiretinin en yoğun olduğu Yörelerin başında Tuncelinin Mazgirt İlçesi ve Tercan gelmektedir. Söylentilere göre İran, Azerbaycan ve Afganistanda da Hiran Aşireti Üyeleri bulunmaktadır..
KÖKEN :
Hiran Aşireti Dersim Kökenli en büyük Aşiretlerden biridir. Dersimliler, Batı Dersim ve Doğu Dersim diye ikiye ayrılmaktadırlar. Batı Dersim Aşiret Grubuna Şeyh Hasanlılar / Seyidanlılar denmektedir.. Doğu Dersim Aşiretlerinin ise en bilinenlerinin başında, Hiranlılar, Areliler, Xormekliler, Alanlılar, Yusufhanlılar, Demenanlılar, Lolanlılar, Balanbanlılar, İzollular, Şadıllılar, Kureyşanlılar gelmektedir. Bu Aşiretler genel olarak çift dil kullanmaktadırlar. Doğu Dersim Aşiretleri Grubunun, Dersimdeki en eski Halk tabakası olduğu söylenmektedir. Bir ve ''Söylenceye '' göre, Hiranlıların ataları Mamık ve Konak isimli iki şehzadedir.. Anlatımlara göre Mamık ve Konak kardeşlerin anneleri Çin Prensi ile evlenir ve bir erkek çocuk sahibi olur. Prenses Tahta son doğan oğlunu çıkarmak isteyince, Mamık ve Konak kardeşler yandaşlarıyla birlikle Prensese karşı ayaklanırlar. Ayaklanma bastırılınca Mamık ve Konak kardeşler yandaşlarıyla beraber Ermenistan / Part Yöresine kaçarlar. Mamık ve Konak kardeşlerin soyları zamanla büyüyerek büyük bir güç elde ederler. Bir zamanlar Anadolu’da hüküm sürek Mamakan / Mamikonyanlıların bu kardeşlerden geldiği söylenmektedir.. Hiran Aşireti için ise, Mamık ve Konak kardeşlerden geldiği söylenmektedir.. Doğruluk payını bilemeyiz ama dikkate alınacak bir konu.. Çünkü Mamikonyanlar Dersim ve Doğuda Hüküm sürmüşler. Hiranlılarında Dersim Kökenli olması buna işaret olabilir..
DİL :
Hiran Aşireti Kurmanca ve Zazaki konuşmaktadır.Kurmanca konuşan Hiranlılar Tuncelinin Mazgirt ve Pertek Yöresinde, Malatya, Doğu Sivas, Batı Erzincanda yerleşiktir.Zazaki / Kırmançki konuşan Hiranlılar ise Erzincanın Tercan Yöresi, Muş'un Varto Yöresi ile Ardahan - Kars Yöresinde yerleşiktir.
Aşiret, Tuncelinin Mazgirt İlçesinde genel olarak Kurmanca konuşmakla birlikte, Aşiretin İlk yerleşimlerinde Kırmançkide konuşulmaktadır..Mesela Pulan, Sindam, İbn Mahmut Yöresi.
DERSİM COĞRAFYASI
Dersim Coğrafyası sanıldığı gibi sadece Tunceli İlinden ibaret olmayan, sınırları Doğu Sivastan başlayıp, Erzincan, Güney Gümüşhane, Kuzey Malatya Arguvan Yöresi, Tunceli, Bingöl Kığı ve Yedisu, Elazığ Karakoçan Yöresi, Muş Varto, Erzurum Hınıs Tekman Yöresi ve Kuzey Kayseri olan Sarız ve Develi İlçelerini de içine alan eski bir Coğrafyadır. Dersim adının Tunceli ile bütünleşmesi yakın bir zaman içinde gerçekleşmiştir. Kuzey Batı Dersim Coğrafyası, Doğu Sivas/Batı Erzincan Refahiye Kemah Yöresi ve Kayseri Sarız Develi Yöresini kapsar.
Dersim Coğrafyası Kurmanca ve Kırmançki konuşur.
A) Genel Kurmanca/Kurmanci konuşan Alevi Dersim Yöreleri;
- Tunceli Mazgirt ve Pertek İlçeleri ve seyrek olarak Hozat / Ovacık ve Merkez Köyleri ( İç Dersim )
- Bingöl Kığı ve Yedisu ( Doğu Dersim Yöreleri )
- Sivas İmranlı / Zara / Hafik / Kangal ve seyrek olarak Divriği / Suşehri ( Kuzey Batı Dersim / Koçgiri )
- Erzincan'ın Refahiye, Kemah Yöresi ve seyrek olarak Tercan İlçesi ( Kuzey Batı Dersim / Koçgiri )
- Gümüşhane Kelkit ve Şiran Yöresi ( Kuzey Dersim Yöreleri )
- Kayseri Sarız ve Develi Yöresi ( Kuzey Batı Dersim / Koçgiri )
- Erzurum Hınıs Tekman Yöresi ( Doğu Dersim Yöreleri )
- Kuzey Malatya Yöresi ( Güney Dersim Yöreleri )
- Elazığ Karakoçan Yöreleri ( Doğu Dersim Yöreleri )
Dersim Coğrafyasına dahil olmayan ama Kurmanca konuşan Alevi Dersim Kökenli
Köylerin bulunduğu diğer Yöreler;
- Maraş İlinin Göksun / Pazarcık İlçeleri ve Çevresi
- Adana / Tufanbeyli Yöresi
- Tokat / Zile
- Çorum / Alaca / Mecitözü Yöresi ve Çevresi
- Adıyaman Kahta / Merkez Köyleri ve Çevresi
- Sivas Merkez Köylerde / Gürün / Ulaş / Yıldızeli Yöresi
- Seyrek olarak Yozgat ve Çevresi
B) Genel Kırmançki/Zazaki konuşan Alevi Dersim Yöreleri;
- Tuncelinin Kuzey İlçeleri seyrek olarak Mazgirt Yöresi ( İç Dersim )
- Erzincan Çayırlı ve Tercan Yöresi ( Kuzey Dersim Yöreleri )
- Muş Varto Yöresi ( Doğu Dersim Yöreleri )
- Koçgiri Coğrafyasında Seyrek olarak Zara Karabel/Beypınar Yöresi ve Kayseri Sarız Çevresinde
Bextiyarlılar ( Kuzey Batı Dersim / Koçgiri Yöresi )
- Erzurum Hınıs Tekman Yöresi ( Doğu Dersim Yöreleri )
- Seyrek olarak Bingöl ( Doğu Dersim Yöreleri )
Dersim Coğrafyasına dahil olmayan ama Kırmançki/Zazaki konuşan Alevi Dersim
Kökenli Köylerin bulunduğu diğer Yöreler;
- Seyrek olarak Ardahan ve Kars / Selim Yöresi
-Tokat Zile Yöresi

 

• http://team-aow.discuforum.info/t731-Varto-Zerikiyan-Mamikonyan.htm