Anasayfa     Zazaki     Français     Türkçe      Armenian     Deutche      Kurmanc      English

   
  Zazaki Siirler  

 

   

DERSIM DAVASI VE DERSIM KONGRESI ÜZERINE DÜSÜNCELER

 Ibrahim Coskun     27. Ekim 2006

Tasarlayan: IBRAHIM COSKUN

Dersim davasi tarihi bir davadir, yasam ugruna asirlarca kültürü ve inanci ile direnen bir halkin davasidir, o halkin üzerinde direndigi cografyanin ölüm seferlerine karsi var olma savasidir.
Bu dava bircok halklarin davasina benzemeyecek, onlarla kiyaslanmayacak kadar da özgündür.
Dersim davasinda yer almak, Dersim davasini savunmak ve Dersim davasini kann kaybetmekten kurtarmak icin yüzyillardan bu yana Dersim´in bedenine musallat olmus unsaurlari ve bu unsurlarin yol actiklari tahribatlarin derinligini cok iyi tanimlayip önleminide konulan teshisler dogrultusunda almak lazimdir.
Ondandirki Dersim Davasi masaya yatirildiginda teshisi koyacak ve tedaviyi uygulayacak kisilerin bilgilerinin ve kimliklerinin cok büyük önemi vardir.

Bu davanin kaybettigi kan görülmüyor, davayi iyilestirebilecek doktorlar da bu davaya koydugu teshislerle bir anne, bir baba yüreginin hassasiyetini göstermiyorsa Davayi komadan kurtarma sanslarida o derece azalacaktir.
Ondandirki Dersim davasina teoriden cok pratik düsünce ve duygularla yaklasilmalidir. Kazanilmak ya da kurtarilmak istenen günü kurtarma degil, Dersim dogasi, Dersim Kültürü ve Dersim´de yok edilmek istenen yasami diriltmek olmalidir.
Bu amac, duygu ve düsüncelerle Dersim Davasi yeniden ele alinmali, davayi savunan ya da yukaridaki deyimle kankaybeden yarayi sarmak isteyen bircok insan, herseyden önce kisisel beklentilerden siyrilmali, soruna toplumsal yaklasmali, gerceklerin isiginda yapabilecegi katkiyi ortaya koymalidir.
Dersim davasinin gercegine inildiginde görülürki Dersim insaninin gecmiste umut diye sigindigi, bircok unsurlar kurtaricilari degil, kendisinin asil cellatlaridir.
Yakin tarihten günümüzedek insanlarimizi sinsi vaadler ve cagdisi teorilerle uyutan, sahte maskeler ile kültürümüzü, degerlerimizi car cur eden ve kendi aralarinda ittifak kurmuscasina isbirligi icine giren bu ölüm alaylari, bu gün ortaklasa cikarlar dogrultusunda isgal ettigi Dersim´in icini bosaltmis, dogasini yakmis, yikmis, köylerimizi evlerimizi taninmayacak suretlere dönüstürmüslerdir.
Bu gün Dersim´de 60 yasindan asagisi insanlarin toplu yerlesim alanlari disinda yasama ve üretme sanslari yoktur. İc cograyanin hicbir noktasinda cocuk sesini duymak cocuk izine rastlamak mümkün degildir artik.
Dersim cografyasinin kalbinin bugünkü sekli budur.
Bir an önce sürgündeki Dersimliler: Dersim´in yukaridaki vahim durumuna yaklasmazlarsa, güc vermezlerse, kol kanat germezlerse devletin “tunceli”si ebedilesir, Dersim cöker, toplum olarak tarihe iz bile birakmadan erir gideriz.

O halde ne yapilmalidir?

Özellikle cesitli tahribatlarin etkiledigi Dersimlilerin simdiki kimliklerinde dayanisma olmama gelenegi, birbirlerine güvensizlik gelenegi, benlik gelenegi birer ayip abidesi olarak karsimizda dursada: Toplumsal olarak var olmamizin tek yolunun bir araya gelmek oldugu, fazlasi eksigi aranmadan gücbirligi icine girme gerekliligi kacinilmazdir artik.
Diger yandan bu gücbirligi gerekliliginin önemini kavramis bilgili, birikimli, büyük bir Dersimli potansiyelin varligida inkar edilmez bir gercektir.
Bu durumda Dersim Davasinda kendisininde oldugunu savunan her insan, kurum ve kurulus ön yargisiz ve dayatmasiz bir araya gelmeli, toplumsal cikarlar etrafinda birlesmeli, yasama direnme savasi veren Dersim´in bedenindeki düsmanlarina karsi ortak cephelerde birlesmelidir.

Bu birlesmenin adi DERSIM KONGRESI´dir.

Dersim toplumu icinde sayginligi olan girisim ve kurumlarin ortaklasa organize edecegi Böyle bir Kongrenin tarihi önceden belirlenmeli, belirlenen tarihe Dersim´in Kimligi ve Kültürüne sahip cikan, Dersim Davasinda katkisi olan her kesime cagri yapilmalidir.
Diger yandan cagrilan taraftarlar yürüttügü ya da düsüncede bitirip yazili hale getirdikleri sosyal, kültürel, siyasi ve ticari projelerle bu Kongreye katilmali, olusturulacak komisyonlarin calismalari sonucunda bir araya getirilen bu projeler dogrultusunda, Dersim´de ve Dersim disinda Dersim´in gündemine müdahale edilmelidir.
Uluslararasi dayanismanin saglanmasinin sart oldugu, uygar yöntemlerle tesbiti kararlastirilmis bu müdahalelerin isi, elbetteki kolay degildir. Cünkü Dersim bedenin bünyesindeki tahribatlarin cesitli sekilleri vardir.
Bana göre bu sekillerden en tehlikeli olani Dersim´deki yerli isbirlikcilerdir. Devlete kulluk yarisinda birbirini yiyen bu kesim: TC´ye sundugu hizmet, yaptigi kulluk ve sunduklari zeminle Dersim´e büyük tahribatlar vermistir ve vermeyede devam ediyordur.
Tarihe bakildiginda görülürki asirlar boyunca Dersim insaninin basindaki en büyük bela: saldirgan güclerin savas arenalari olarak Dersim´i secmeleri olmustur. 37-38 Katliami ve beraberindeki “TERTELE” ile Dersim´i teslim alamayan TC´nin bugün yaptigida bunun devami, en azgin sekli, en genis boyutlu olanidir.
Yillardir “Devrimci” ligi, Kürtcülügü, simdilerde ise Bektasi Aleviciligi postu altinda türkcülügü ve türkmenciligi Dersim´in basina musallat eden devlet, Dersim´i insansizlastirma taktiginde en büyük gücünü Dersim´deki is birlikci hayinler tabakasindan aliyordur.
Hal böyle olunca tabiati geregi Dersim´in Kaderinin degistirilmesinde agirlik verilecek müdahale hedeflerinden en önemliside bu isbirlikci yerli kesim olmalidir.
Akli selim her insan tarafindan bilinirki Dersim´i yeniden yasama kavusturacak projelerin hayata gecirilmesinde yerel idari kurumlarin hayati önemi vardir. Bu kesimlerle isbirligi yapilmadan, bu kesimin destegi alinmadan yapilan hicbir müdahale kalici olamaz.
Ancak gecmiste ve günümüzde yerli isbirlikcilerin engelinden kurtulmayan, hatta kismende olsa sirf onlarin cikarlari dogrultusunda islevlerini sürdüren bu kurumlar ele gecirilmeden, onlarin idaresindeki beyinler degistirilmeden isbirligini düsünmekte imkansizdir.
Yani söz konusu Kongrede olusacak porojeleri hayata gecirmek icin zemininide hazirlamak zorunlulugu vardir. Bu zemin Devlete kulluk eden isbirlikcilerin cikarlarina degil tersine toplumsal cikarlara hizmet veren Dersim´in kimligini, kültürünü koruyan, gelistirilecek projelere destek katan, Dersim´in disindaki bilgi ve birikimlerin Dersim´e aktarilmasinda semsiye görevi üstlenen güvenilir insanlardan olusmalidir.
Daha da netlestirirsek: Dersim´e yeniden yasam getirmek icin devletin ve dolayisiyla diger güclerin terörüne zemin yaratan olgulari ortatan kaldirmak gereklidir. Bu bataklik kurutulmadan, bu mikrop yuvalari ortaliktan kaldirilmadan Dersim üzerindeki terör dagitilmaz, Dersim davasina disardan müdahalenin etkili bir sonucu alinamaz.
Kongreden alinan kararlar dogrultusunda bir yandan Dersim´e müdahaleye zemin hazirlanirken, diger yandan ise Dersim davasi uygar standartlarda uluslararasi kurum ve kuruluslara tasirilmalidir.
Özellikle Avrupada aydin cevrelerin duyarliligi ve dayanismasi saglanmali, diplomatik girisimlerde bulunulmali, lobiler olusturulmali, TC´nin tarihinde uyguladigi Dersim´i insansizlastirma politikalari Katliamlarla beraber uluslararasi yargi organlarina götürülmelidir.

Toparlarsak:
Cag degisiyor, dünya kücülüyor, küresellesiyor. Ekonomik alanlar, siyasi taktikler, cografi sinirlar, stratejik ittifak ve diplomatik iliskiler cikarlar dogrultusunda yeni bicimler aliyor. Özeliklede (cografyasi yasamda gerekli kaynaklara sahip) özgürlügü olmayan halklara , azinliklara deger veriliyor, önemli haklar taniniyor bu halklarin ugradiklari baskilar zulümler katliamlar kinaniyor, yargilaniyor.
Tamda bu durumda bizi büyük sorumluluklar bekliyor. Tarih: Dersim´in zenginligini iyi kavrayip ondan güc alarak Dersim insanini ve kültürünü ileriye tasimamizi, gelecek nesillere devretmemizi bekliyor bizden. Ama herseyden öncede Dersim icin birligimizi, birbirimize tahammül etmemizi, toplumsal olmamizi dayatiyor sartlar. Ve yine ayni sartlar diyorki:
Dersim kongresi biran önce yapilmalidir.
Bu kongreye Dersim kimligine ve kültürüne katkisi olan ya da katkisi olabilecek herkisi ve kesim cagrilmalidir
Yukarida önemi vurgulanan Dersim´de ve Avrupadaki calismalar icin zemin hazirliklarina zaman gecirilmeden baslanmalidir.
Kongrede Sosyal, Kültür, Diplomasi, Ticari ve Teknik alanlar icin komisyonlar olusturulmali, getirilen ya da düsünülen projeler ilgi alanlarina göre bu komisyonlarda görüsülmeli karara baglanmalidir.
Kongre süresince ve özellikle Kongrenin sonuncu gününe basin, yayin, önemli bir cok kisi ve kurum davet edilmeli, kongreden cikan kararlar bir protokolle Kongre katilimcilarina ve kamuoyuna duyrulmali , belirlenen hedeflerle Dersim´in sahipsiz olmadigi kanitlanmalidir.
Bu bir Kongrenin maliyeti Kongreyi hazirlayan girisim ve kurumlarin himayesinde olacak bir iki etkinlikle karsilana bilinir.

Saygilarimla, Ibrahim Coskun

 

 

   
 
    Back to Top