Xeyri DALKILIC (akt. H. Tornêcengi)
Nê pêro bebextê aşirê veri
Hêfe mı bero, pêro xırtê, sefkanê çhêri
Tayê xeği, tayê ki gosê ho gureti bi kheri
Bilaseve tufongi eşti juvini
Yiyê ke mendi ki dewlete kutera cı qırkerdi
Bextênia Muzurê Qereman Ağay
Yivrayimê Xıroli, Hemedê lazê Torni
Wuşênê Sose, Apıl Ağa, Sey Sılêmani
Miço Ağa, Qemerê Hemêd Ağay
Hemê Cıvê Khêji, Fındıq Ağay
Bêbextêni ra kışti Alişer u Bavay
Begênia Hesên Xeyri u Diyab Ağay
Qışle de Hemed u Imamê Wuşêni
Hesenê Khuresıji, Suli Ağay
Çewres têni cıra day pêsero
Az u uz cıra nêmênd
Têde qırkerdi, qedenay
Qerzeqela de Gulibeg reyna bêro
Khêkılê Fatose, her waxt meterıs ra ravêro
Roza Baki Pasayia, çhekê berzo ho dest
Hêfunê khan u newu bijero
Esker qılayna ra kerd peyê Erzıngani
Yemê doymi de verê hêniyê Surmani
Çerênia xırtênia Sa-Ismailê Bavay
Hêfê domonunê Hemedê Haji
Hurdêna çutê Bıray.
Eskerê çêvêsay qırkerdi
Çê Mıstê Heşi qedenay
Sey Wuşenê Khali, Xıdırê Mursay
Qolê ªevdini de
Derdê Sa-Heyder u Dursıni.
Kuti ra juvini ax de wayi
Xıdırê Ali ve Xıdırê Yiviş Ağay
Juvini ra nêçe xortê reji day
Adır napa, bilasave dewê juvini vêsnay
Ax, Wuşê bê meso vılê Gereke
Korta Sure de tufong ho vıle ra meke
Çaê sıma kutê ra juvini?
Cıvê Kheji, dina Wuşêni sera tari meke!
Ondêr Korta Sura
Sotmal raşto duzo
Mordemo hewl ke wertê isoni ra sono
Xeyle zoro, xeyle guzo
Memo çolax kışiyo
Qemero Porr dewlete berdo kısto
Wuşenê Seydi sare nora
Verva dewletu de
Cêr bergiyê çhemi isızo..
Ordi qılayno ra kerdo koyê Sıncıke
Ala Sahan Ağayde niade
Zımelê ho zerdê, jê perê mırçıke
Dinade haq esto, Dêsım goni girina
Qayıtê qewğa çerunê Dêsımi ke.
Sahan Ağa perreno ra je heliyê çoli
Aylımê kerdêne wertê mevzunê eskeri
Ver vozdêne mevzi kerdêne thıp u tholi
Se ke verg verdano bıra (süriya) mali
Sahan Ağa sarê ho weda
Welatê to kuto bınê destê sari
Seydxanê Yivê Ali dano horo
Vano, Sahan Ağa kışiyo
Jê hetê Dêsımiyo ju rıjiyo
Mara kes dengê Sahan Ağay niyo
Coru mordemo nianen riyê dina de çiniyo
Tım voreko hewl koz de beliyo
Sahan Ağa tora dıme
Nêçe tenê raa welati de jê to seyit şiyo.
De wayi, de wayi, ax wayi
Verê mığari de desti nêro pêser
Fişegi qedayi, ğeal kerd Qemer Ağay
Beka dewr amêne, qesekerdêne Wuşên Ağay
Seyd Khali vano, ›sımara ho ver mekuyê
Ma sera cêrenê hewrê şay‹
Kuti herey, yimdadê yinu de nêresay
Çımê dinu rau de perray
Welatê ho sero da pêro, kişiyay.
Ondêrê Derê Laçi verde ley
Çhêrên u xırtênia Sey Baway
Hêfê mordemê je Sılêman Ağay
Memedê Heydi de niade, vozeno jê vay
Vano, »pêrodê ma pêrodime
Mazurê ma haê dê arê
Dorme de qurmıskerdê ağır makinay.«
Yine nıka wuza qır kenê
Cıgerê ma tha cırê benê letey.
Sono ax Yivıs sono
Hirıs u hire alay; »üçüncü ordu« amo
Mığara Derê Laçi de mevzu de gırano.
Hesê Gêwe vano,
»Pêrodê ma pêrodime
Pêrodayis karê cuamorduno
Verva top u tufongunê dewletu de
Karo qolay niyo,
her kes sare meterıs ra nênano.«
Tı hêfa rew memıre
Yivısê Sey Khali
To da pêro, ardi ra ho viri çhêr u ağay
Seşt u phonc taxımi çheki ve topu ra
Zerê mığara Derê Laçi de jê lode niznay
Hêfe lazê Seyd Yivrayimê Bavay
Tede bas nêkerd,
çarnay cırê dalaverey
Hotay u phonc serri de hukum kerdi
Eve çalım şi dare, dısmeni cıra tersay
»Bêxetayme, ayvo, zulımo, cinayeto..!«
Veng dara kou, zıngay
Asmen de mılaketu deşti gırêday
Theyr u thuri cırê bervay
Dısmeni namê deyra her waxt tersay
Qomê Dımıli ano ra ho vıri
Pilunê ho ªıx Said u Seyid Rızay.
Welat şireno, welat weso
Xeyri vano, no derd marê beso
Ondêrê paxosi de jê Sa-Wusıvi
Neçe tenu ser qonağ vırasto
Uyo ke mıletê ma barkerdo şiyo
Kıle ve yê qonağu kuyo, ax bıvêso
Welatê Kırmanc/Zazay de
Kam mendo ke tede roso.
1) Nameyê ke na kılame (şiire de) vêrenê ra ni pêro ki xırtê
Dêsımiyê. Nine pêroyine qewğa welati da. Nine ra taê hirıs u heşt ra
ravê welatê ho sero do pêro, kişiyê. Namê nine hata ewro amo, meselê
nine ki hona vajinê. Na kılame de; mesela nine, xırtênia nine,
çhêrenia nine u kistena nine amê ra zon.
Kitav: KESRETA ZERRÊ MI (Kılami), Vejiyaisê Tiji, Istanbol 2003
|
